Vijf vragen over de nieuwe leergang Regie op overheidsvastgoed

Algemeen 20 augustus 2020

We bieden sinds dit voorjaar een nieuwe leergang aan: ‘Regie op overheidsvastgoed’. Deze leergang is de derde opleiding die voortgekomen is uit de succesvolle samenwerking met Stichting Orbiters. Tijd dus om eens nader kennis te maken met deze leergang.

We hebben hoofddocent Ines Keetell-Homringhausen vijf vragen voorgelegd over het hoe en waarom van deze leergang. Ines is bestuurslid bij Orbiters en is gespecialiseerd in verwerving en in onteigening. Voor het ministerie van BZK werkt zij op dit moment aan de plankostenscan voor organisch ontwikkelen onder de Omgevingswet. Ook is zij al lange tijd docent bij Geoplan en via Orbiters als docent verbonden aan onze leergangen ‘Regie op waardevolle gebiedsontwikkeling’ en ‘Basis planeconomie en financiële regie bij gebiedsontwikkeling.

Dag Ines, kun je ons vertellen wat er in de nieuwe Leergang Regie op overheidsvastgoed behandeld wordt?

“In onze leergang krijg je aangereikt hoe je zo goed mogelijk kunt sturen op de kadastrale eigendommen (gronden, gebouwen, openbare ruimte). Het gaat om inzicht, overzicht, doorzicht. Het zit op een snijvlak van bedrijfseconomie en juridica. Hoe kun je dat het beste organiseren. Centrale vraag daarbij is hoe je je vastgoed en je openbare ruimte rendabeler kunt maken.

Op dat gebied gebeurt namelijk veel, zoals het combineren van functies of de inrichting van windparken en zonneparken op gronden in bezit van de gemeente. Wat is daarbij de impact op de omgeving en wat is rendement van de investering? En, hoe zit het met de levensduur en wat moet het opbrengen?

Met doordachte combinaties kun je vastgoed en gronden veel efficiënter benutten! Een veelgehoorde opvatting bij overheden is namelijk dat de openbare ruimte vooral geld kost. We laten in deze leergang juist zien hoe we de openbare ruimte rendabel kunnen maken. Denk daarbij ook aan natuurbegraafplaatsen, het openstellen van landgoederen en stadslandbouw, en ook aan opbrengsten voor het hebben van een terras (precario), evenement, reclame-uitingen enz.

Als je eenmaal keuzes hebt gemaakt is het belangrijk deze periodiek tegen het licht te houden. Hoort alle bezit nog tot de kerntaken van de gemeente of moet je een keuze maken om vastgoed af te stoten? Dat kun je dan laten taxeren en op de markt brengen. Je kunt er ook voor kiezen om het in een eigen beleggingsportefeuille te houden, hoe doe je dat en hoe bestuur je die? We behandelen hierbij ook het vraagstuk of je als overheid ook echt eigenaar moet zijn van alle belangrijke objecten die je wilt beschermen, zoals monumenten of natuurgebieden.”

Wat maakt deze leergang uniek t.o.v. andere cursussen overheidsvastgoed?

“Onze leergang ‘Regie op overheidsvastgoed’ gaat over al het overheidsvastgoed. Dus zowel de gebouwen als de openbare ruimte. Daarmee is de leergang breder dan vergelijkbare cursussen in de markt. Die gaan vooral over ontwikkeling van bouwrijpe gronden en niet over de samenhang met de openbare ruimte.

Er was tot nu nog geen leergang in de markt die de kadastrale eigendommen van de gemeente, provincie en rijk als uitgangspunt nemen. Onze nieuwe leergang gaat niet over ontwikkeling van grondposities; wel kan uit de analyses komen dat er eigendommen klaar gezet kunnen worden voor herontwikkeling. Deze leergang gaat over overheidsvastgoed in de breedste zin van het woord in samenhang met de openbare ruimte. Bij vergelijkbare leergangen worden zaken als landgoederen, windparken, parkeergarages, bibliotheken, wegen, kabels en leidingen (riolering) niet behandeld en hier juist wel.”

Jullie hebben al meerdere leergangen m.b.t. financiële regie ontwikkeld – hoe past deze leergang in het bestaande Geoplan/Orbiters aanbod?

“Orbiters i.s.m. Geoplan hadden tot nu alleen leergangen over de financiële regie van nieuwe gebiedsontwikkelingen in het aanbod. We hadden nog geen opleiding over het beheer van het bestaande eigendom. Daar gaat deze nieuwe leergang over. Daarbij hebben we voor dezelfde opzet gekozen als de succesvolle leergangen gebiedsontwikkeling en planeconomie: in acht dagen behandelt per dagdeel een specialist een specifiek onderwerp. De rode draad wordt bewaakt door mij als hoofddocent, en bij alle kennis proberen we zo veel mogelijk bij de praktijk van de deelnemers aan te sluiten.”

Voor wie is deze leergang interessant?

“De doelgroep van de leergang is tweeledig: een deel is vooral bezig met civiel en een deel met vastgoed. Deze mensen zitten vaak wel op dezelfde afdeling, zoals bijvoorbeeld het grondbedrijf. Als projectleider civiel heb je ook kennis en inzicht nodig van het vastgoed en vice versa om de grote uitdagingen van deze tijd goed in beeld te krijgen en aan te kunnen pakken.
De leergang is ook zeer geschikt voor adviesbureaus, bouwers en projectontwikkelaars.”

Wat leren de deelnemers tijdens of kunnen de deelnemers na deelname aan de cursus?

“Als deelnemer leer je dat er meer mogelijkheden zijn met vastgoed en openbare ruimte dan alleen beheer en exploitatie. Na afloop ben je goed op de hoogte van de specifieke financiële en juridische aspecten van grond en vastgoed. Je leert een integrale benadering toe te passen van vastgoed in relatie tot de openbare ruimte waar ze in staan en kunt hier zelfstandig verder mee.

Na afloop weet je ook wat de overheid zelf in beheer heeft en leer je keuzes maken wat een overheid wil afstoten of juist aankopen. Past de huidige organisatie van vastgoed en grond bij de huidige tijd of wil je het anders benaderen? Wat is bijvoorbeeld de invloed van de energietransitie op je gebouwen en openbare ruimte? En wat doe je zelf met de bestaande eigendommen aan energietransitie? Vanzelfsprekend worden ook onderwerpen als fiscale optimalisering en rendementsberekening behandeld aan de hand van concrete voorbeelden.

Meer weten over de leergang? Bekijk webpagina of download direct de brochure.

Bel mij terug

Heeft u vragen en wilt u graag terug worden gebeld door een van onze studieadviseurs?