Docent Victor Coenen aan het woord

Algemeen 4 maart 2020

Onze docenten zijn heel belangrijk voor ons, maar zeker ook voor jou. Daarom stellen we graag een aantal docenten aan je voor. Zo krijg je een goed beeld van hun achtergrond en wat zij je kunnen bieden. Hieronder de visie van Victor Coenen over zijn vak en zijn ervaringen als docent bij Geoplan.

Victor Coenen: ‘In gesprek met burgers, makkelijker gezegd dan gedaan

Sinds 2004 verzorgt Geoplan een training over de praktische kanten van burgerparticipatie. Hoewel de bestuurlijk context steeds verandert, blijft de interactie tussen initiatiefnemer (overheid, bedrijven, adviseurs) en omwonenden wonderwel gelijk. Trainer Victor Coenen legt uit: “Uiteindelijk moet je altijd een daadwerkelijk gesprek aangaan, ongeacht het juridische kader.” Maar hoe pakt je dat aan? Onze training helpt je op weg.

Een gesprek aangaan is makkelijker gezegd dan gedaan. Zeker omdat er, volgens Coenen, veel onvermoede kanten aan zo’n gesprek zitten. “Vaak onderschatten we bijvoorbeeld de groepsdruk. Mensen gedragen zich in een groep écht anders dan in een één-op-één situatie. In de training bieden we ideeën over hoe hiermee om te gaan.”

Wij tegen zij’
Ook het ‘wij tegen zij’-karakter van bijeenkomsten is een belangrijk obstakel. De indeling van een zaal kan dit gevoel versterken of juist verminderen. Verder is de houding van de initiatiefnemer cruciaal voor de perceptie van omwonenden en dat geldt zeker in moeilijke, emotionele situaties. Coenen: “Er komt veel bij kijken om tegenstellingen te overwinnen en zeker bij controversiële projecten moeten de details kloppen.”

Het ‘Belang van de Zaal’
In participatie is Coenen altijd op zoek naar ‘Het Belang van de Zaal’. Hij legt uit: “Een praktisch voorbeeld: vroeger zei ik als voorzitter dat we een bijeenkomst rond 21.30 uur willen afronden. Dat leidde vaak tot kritische reacties omdat omwonenden zich snel verzetten tegen deze opgelegde regie. Tegenwoordig zeg ik dat waarschijnlijk veel ouders in de zaal een oppas hebben en dat we hun een plezier zouden doen als we rond 21.30 uur afronden. Weinigen in de zaal hebben bezwaar tegen een dergelijk Belang van de Zaal.”

Dit ‘Leitmotiv’ geldt ook voor andere aspecten. “Onlangs had een kleine gemeente een probleem met de acceptatie van woningbouw in een dorpje. Enkele direct omwonenden maakten bezwaren tegen het verlies van uitzicht en ze hadden een deel van het dorp meegekregen. Het vreemde was dat de discussie over het uitzicht ging en niet over de leegloop en het verdwijnen van de school en bushalte in het dorp. Mijn advies was om in het volgende gesprek ook te bespreken hoe de nieuwbouw de kwijnende kern een impuls kon geven. Dat is immers in het belang van het dorp.”

Niet naïef zijn
Het is belangrijk om de dialoog open en constructief aan te gaan, maar tegelijkertijd niet naïef te zijn. “Bewust of onbewust nemen gesprekspartners een onderhandelingspositie in. Vrijwel iedere dialoog met omwonenden is een vorm van onderhandelen. De principes en technieken van onderhandelen met omwonenden moeten bekend zijn. Dat betekent de krachtenvelden en de belangen van individuele spelers kennen. Soms wordt er een krachtenveldanalyse op organisatieniveau gedaan, maar zeker in kleinere projecten hebben individuen belangen. Dan is het belangrijk om ménsen goed te doorgronden.”

Theorie en praktijk verbinden
Veel ambtenaren bij gemeentes, provincies en waterschappen, maar ook projectontwikkelaars en adviseurs krijgen vaker te maken met kritische omwonenden. De Omgevingswet geeft een nieuwe impuls aan de participatie. Het dus cruciaal de mechanismen te doorgronden en de dialoog met een praktische gereedschapskist aan te gaan. De tweedaagse training van Geoplan geeft inzicht in deze mechanismen en biedt praktische communicatie-adviezen. Victor Coenen: “We verbinden theorie en praktijk, en maken dit direct toepasbaar. In de afgelopen 15 jaar is de training geperfectioneerd en vrijwel alle cursisten waarderen de training met een 8 of zelfs hoger. Dat onderstreept dat we in een behoefte voorzien.”

Victor Coenen is als docent betrokken bij de de cursus Greep op bewonersbijeenkomsten.

Bel mij terug

Heeft u vragen en wilt u graag terug worden gebeld door een van onze studieadviseurs?