Duurzame energie en ruimte: kansen voor gebiedskwaliteit

Goede ruimtelijke inpassing van de toekomstige energievoorziening

De omschakeling van fossiele energiebronnen naar duurzame energiebronnen heeft grote ruimtelijke consequenties. Locaties vinden voor de (grootschalige) opwekking van wind- en zonne-energie is in een druk land als Nederland geen sinecure. Laat staan de duurzame energievoorzieningen zo inpassen dat ruimtelijke kwaliteit gewaarborgd is. Steeds meer gemeenten krijgen met deze opgave te maken en zoeken naar specifieke kennis en handvatten om hiermee aan de slag te gaan.

  • Energie in het ruimtelijk planproces
  • De ruimtelijke effecten van duurzame energie
  • Geïntegreerde visie op energie en ruimte
  • Mogelijkheden van de Omgevingswet benutten

Inhoud

De ruimtelijke inpassing van voorzieningen voor de toekomstige elektriciteits- en warmtevoorziening vraagt om een nauw samenspel tussen betrokkenen uit de werelden van enerzijds energie en ruimte (overheid, initiatiefnemers, netbeheerders) en anderzijds de omgeving (bewoners en gebruikers van stad en landschap). Investeringen in de toekomstige energievoorziening, zoals een warmtenet, zijn omvangrijk, moeten lang mee gaan en zijn mede richtinggevend voor ruimtelijke ontwikkeling op alle schalen. Ruimte is schaars; ook in de ondergrond. En er zijn vele claims op die ruimte. Slimme koppeling met andere opgaven zoals klimaatadaptatie, herinrichting van de openbare ruimte en herstel van de biodiversiteit is zowel een kans als een uitdaging. Functiecombinaties en meervoudig ruimtegebruik zijn oplossingsrichtingen om met schaarse ruimte en beperkte investeringsmiddelen om te gaan.

Deze cursus is bedoeld om inzicht te geven in de ruimtelijke consequenties van de overgang naar duurzame energiebronnen. Met dat inzicht komen we tot handvatten om de ruimtelijke impact om te zetten in een kwaliteitsverbetering van gebieden. Daarbij gaan we in gesprek over het tot stand brengen van een goede dialoog tussen overheid, initiatiefnemers en omgeving om tot die kwaliteitsverbetering te komen. De deelnemers krijgen de ruimte om ervaringen uit te wisselen en elkaar casussen voor te leggen.

Voor wie

(Beleids)medewerkers ruimte, duurzaamheid, energie van gemeenten, die in planontwikkeling en projecten werken aan oplossingen die bijdragen aan de kwaliteit van gebieden, waarbij klimaat-, energie- of/en CO2-doelen gehaald moeten worden. Verder voor medewerkers van adviesbureaus, woningcorporaties, provincies, waterschappen en andere organisaties belast met de ruimtelijke aspecten van de energietransitie.

“Praktische tips die je goed kunt gebruiken in de praktijk!”

Programma

Dag 1

Blok 1 Introductie

  • Kennismaking, leervragen en programma
  • Beleid, begrippen en belangrijke principes:
    • Akkoord van Parijs, Klimaatakkoord/energieakkoord, RESsen, etc.
    • NOVI met afwegingskader (identiteit, combineren en niet afwentelen)
    • Trias energetica
    • Ruimtelijke kwaliteit
  • Samenhang tussen energie en ruimte door de tijd

Blok 2 Duurzame energiedragers en ruimte: (regionale) locatiekeuze, inpassingsprincipes en ruimtelijke impact

  • Elektriciteit
  • Zon
  • Wind
  • Elektriciteitsnet

Warmte

  • Bodem: geothermie en warmtekoude-opslag (open/gesloten wko en andere vormen van ondergrondse buffering)
  • Aquathermie (thermische energie uit oppervlakte-, afval- en drinkwater)
  • Restwarmte
  • Warmtenet

Gas

  • Overige: biomassa en waterstof
  • (Voormalig/toekomstig) gasnet

Oefeningen

  • Actor- en belangenanalyse rond een duurzaam energie-initiatief
  • ZonneWIJzerspel
  • Oefening regionale locatiekeuze
  • Oefening inpassingsstrategie wind en/of zon

Eind van de dag

  • Inventariseren van praktijkcasussen van deelnemers om eventueel op dag 2 te behandelen

 

Dag 2

Blok 3 Draagvlak en meekoppelkansen

  • Energieke participatie
  • Meekoppelkansen en meervoudigheid

Oefeningen

  • Ontwerp van een participatietraject voor een duurzaam energie-initiatief
  • Meervoudig maken van een aquathermieproject om tot een sluitende businesscase/maatschappelijke case te komen

Blok 4 Vertaling naar “integraal” beleid

  • Duurzame gebiedsontwikkeling en energie: kernwaarden en principes
  • Drukte in de ondergrond

Omgevingswet en duurzame energie

  • Oefening
  • De straat van de toekomst

Docenten

  • H. (Henk) Puylaert is adviseur gebiedsontwikkeling en partner bij H2Ruimte in Rotterdam.
  • J. (Jolanda) de Jong is landschapsarchitect bij Urban Synergy

Wilt u meer informatie?
Download dan onze brochure

Bel mij terug

Heeft u vragen en wilt u graag terug worden gebeld door een van onze studieadviseurs?