Heeft u vragen? Bel met Kristian Koster op 033 - 422 99 70

Baggeraar vond PFAS in bodem. Wat nu?

Bodem 1 mei 2019

Onlangs heeft het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) risicogrenzen opgeleverd voor de stoffen perfluoroctaanzuur (PFOA), perfluoroctaansulfonaat (PFOS) en HFPO-DA (GenX) in grond. PFOA en PFOS zijn Zeer Zorgwekkende Stoffen en worden evenals GenX zowel bij puntbronnen als diffuus verspreid aangetroffen in de (water)bodem. Stoffen als PFOS en PFOA worden wijdverspreid gebruikt in de chemische industrie. Een bekend voorbeeld is blusschuim. Ook de vocht- en vuilafstotende eigenschappen van de stoffen zorgen dat het voor vele toepassingen gebruikt is. Denk aan vloerbedekking, specifieke kleding en autobekleding maar ook pizzadozen en zelfs in huidverzorgingsproducten.

PFAS, de stofgroep waar PFOS en PFOA onder vallen, zijn zeer slecht afbreekbaar. PFAS houdende grond is bijvoorbeeld niet thermisch te reinigingen: grond wordt op ongeveer 500 graden thermisch gereinigd, terwijl PFAS pas bij 1100 graden afbreekt. Ook het wassen van de grond is niet effectief: de grond wordt wel schoon, maar PFAS zit vervolgens in het water en is daar weer zeer moeilijk uit te verwijderen. Kortom, grond met PFAS is met de huidige stand van de techniek nog niet te reinigingen.

Als PFAS in grond of baggerspecie wordt aangetroffen, mag het niet worden toegepast als het bevoegd gezag geen beleid heeft opgesteld, ook al wordt het in kleine hoeveelheden gevonden. Bij een verdenking op verhoogde concentraties PFAS heeft een probleembezitter een onderzoeksplicht. Voorbeelden van verdachte locaties zijn bijvoorbeeld oefenplaatsen van de brandweer, defensieterreinen, galvanische en chemische industrie, maar ook sommige papierindustrieën en RWZI’s. Bekendere plekken waar PFAS wordt aangetroffen zijn bij de chemische industrie rond Dordrecht en Alblasserwaard. Rond Schiphol is de nodige verontreiniging met PFAS uit blusschuim te vinden. Inmiddels is bekend dat in grote delen van het land ook in lagere concentraties PFAS in de bodem en bagger aanwezig is. Grote kans dus dat bij nader onderzoek een bepaalde waarde PFAS wordt aangetroffen en dat de grond dus niet elders mag worden toegepast.

Veel bevoegde gezagen hebben geen beleid op PFAS. Geen beleid betekent dat verontreinigde grond of baggerspecie niet toegepast kan worden. Daarmee is het een lastige verontreiniging en zijn de nodige werken en aanbestedingen stil komen te liggen. Het RIVM heeft inmiddels risicogrenzen vastgesteld. Deze grenzen geven het niveau aan waaronder, bij levenslange blootstelling, geen sprake is van onaanvaardbare risico’s voor mens en ecologie. Op basis van de risicogrenzen kan door bevoegde gezagen beleid worden ontwikkeld over het hergebruik van grond en baggerspecie waarin deze stoffen zijn aangetroffen.

Inmiddels hebben de gemeente Haarlemmermeer, Amsterdam en de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid een beleid opgesteld en kan grond met PFAS binnen de gestelde kaders toegepast worden. Voor de overige bevoegde gezagen de taak om beleid vast te stellen voor het toepassen van grond met (lage) gehalten aan PFAS.

Meer weten over dit onderwerp? Neem contact met ons op.

 

Bijlagen: Memo RIVM en brief staatssecretaris

Geoplan

Bel mij terug

Heeft u vragen en wilt u graag terug worden gebeld door een van onze studieadviseurs?